‘Waar wij komen daalt het verzuim’

Frank Vijg, de nieuwe directeur van Arbodienst Tredin, weet als geen ander hoe je het ziekteverzuim omlaag kunt brengen. In zijn vorige baan, directeur van Thuiszorg Den Haag, halveerde in een jaar tijd het verzuim. Hij werkte toen samen met Tredin. Nu is hij sinds april directeur van deze Arbo-dienst. Het geheim? Leidinggevenden moeten zelf het gesprek met de zieke leerkracht voeren en dat niet uitbesteden aan de Arbo-arts.

“Zeventig procent van de klachten heeft geen medische oorzaak”, zegt Frank Vijg. “Dus daar heb je de Arbo-arts niet bij nodig”. Het gaat dan om klachten zoals vermoeidheid of hoofdpijn waarmee de een wel gaat werken en de ander niet. Of iemand met die klachten aan het werk kan, is moeilijk te beoordelen. “De Arbo-arts gaat meestal aan de veilige kant zitten en zegt tegen een zieke leraar “blijf jij maar drie weken thuis”. Maar die leraar is daar vaak helemaal niet mee geholpen en de school heeft hem nodig en wil dat hij snel weer voor de klas staat.” Tredin werkt daarom met arbeidsdeskundigen die regelmatig op de school komen. Zij weten wat er speelt in de organisatie en bekijken hoe iemand zo snel mogelijk weer aan de slag kan. Pas als er vragen op medisch gebied zijn, wordt de arts ingeschakeld.

Kritische vragen
Op scholen die met Tredin werken, is de direct leidinggevende altijd de eerste die met een ziek personeelslid praat. Die vraagt wat er precies aan de hand is, wanneer hij er weer is, wat hij nog wél kan doen. Frank Vijg: “Bij elk verzuim stelt de leidinggevende vragen, bij de een zijn dat kritische vragen, bij de ander meer belangstellende vragen.” Zo laat de leidinggevende zien dat verzuimen niet gewoon is. Daardoor verandert de cultuur in de school en gaat het personeel anders tegen ziekteverzuim aankijken. “Verzuim ontstaat namelijk ook omdat mensen denken dat het normaal is om te verzuimen. Terwijl wij naar een organisatie toe willen waar het uitgangspunt is dat je er gewoon bent.” Als iemand vaak ziek is, gaat de leidinggevende met hem praten. Vijg vindt dat je mensen kunt aanspreken op langdurig of regelmatig verzuim. “In de lerarenkamer gaat zo iemand ook gewoon over de tong, het is geen geheim wiens lessen vaak uitvallen.” In zo’n gesprek wordt, als het goed is, duidelijk waarom iemand zo vaak verzuimt. En als duidelijk is wat er aan de hand is, kan de school er iets aan doen. Ligt het aan de arbeidsomstandigheden dan kan een leerkracht misschien anders ingeroosterd worden of op een andere locatie gaan werken.

Huilbaby
Ook als iemand veel verzuimt vanwege privé-problemen, kun je hem daar op aanspreken, vindt de directeur van Tredin. Want ook die problemen kunnen pas worden opgelost als duidelijk is wat er aan de hand is. De verantwoordelijkheid om iets aan de situatie te veranderen, ligt in dit geval bij het personeelslid, maar de organisatie kan een handje helpen. Zo had Vijg, toen hij directeur was van Thuiszorg Den Haag, een coördinator in dienst die regelmatig een paar dagen griep had. Na lang doorvragen bleek dat deze man thuis een huilbaby had en eens in de zoveel tijd bij moest tanken vanwege oververmoeidheid. Het team dat deze man leidde, functioneerde daardoor niet goed.
“Ik heb hem toen gevraagd of hij thuis naar een oplossing kon zoeken, maar die was er niet. Toen is hij een tijdje met behoud van salaris in een minder verantwoordelijke functie gaan werken tot het beter ging.” Regelmatig ziekteverzuim moet dus besproken worden omdat anders het ten koste van de organisatie gaat. Het voeren van verzuimgesprekken is niet eenvoudig, de arbeidsdeskundigen trainen de leiding van een school hierin.

Dansers
Frank Vijg vindt dat je van je mensen mag vragen dat ze op hun gezondheid letten. “Bij voetballers en dansers is dat heel gewoon, dus dan kan het in andere sectoren ook.” Alle zestig personeelsleden van Tredin zorgen er zelf voor dat ze fit en gemotiveerd zijn. Dat geldt ook voor Vijg zelf: hij gaat regelmatig naar de sportschool sinds hij in de gezondheidszorg werkt en is tien kilo afgevallen. De Arbo-dienst heeft daardoor een ziekteverzuim van onder de 1%.

Inge Klijn

 

Ledenkorting bij Tredin
VOS/ABB heeft met de arbodienst Tredin een contract gesloten, dat leden veel voordeel oplevert. Tredin verleent leden van VOS/ABB korting op het integrale verzuimpakket. Bovendien garandeert Tredin met deze aanpak een verlaging van het ziekteverzuim. De arbodienst maakt vooraf met de werkgever afspraken over de te halen doelen. Onderdeel van die afspraken is dat de werkgever een bonus betaalt als Tredin de vooraf afgesproken doelen haalt. Worden die doelen niet gehaald, dan betaalt de werkgever minder. Door deze constructie heeft Tredin er zelf direct belang bij dat het verzuim op een school vermindert. Voor de school geldt dat de bonus gemakkelijk betaald kan worden omdat er tegelijkertijd een besparing wordt gerealiseerd op de vervangingskosten. De bonus is altijd lager dan die besparing. Daarbij profiteert de school van bijkomende effecten: minder ziekteverzuim betekent minder lesuitval, en dat betekent weer minder druk op collega’s en een verbetering van het schoolimago. De praktijk heeft inmiddels uitgewezen dat Tredin in 90 procent van de gevallen de afgesproken doelen haalt. Zie www.vosabb.nl (rubriek ledenservice>ledenvoordeel) of www.tredin.nl.

Ervaringen op RSG Enkhuizen
RSG Enkhuizen werkt sinds twee jaar met Tredin. “We waren direct gecharmeerd van deze werkwijze: kijken naar wat mensen nog wél kunnen”, vertelt plaatsvervangend rector Ria Kuper. Zij heeft in twee jaar tijd de cultuur van de school zien veranderen.
“Een leraar die zijn been had gebroken, zat vroeger thuis. Tegenwoordig kijken we of hij gehaald en gebracht kan worden en geven we hem een lokaal op de begane grond. Op de gymleraar na kan iedereen met een gebroken been gewoon komen werken.” Het ziekteverzuim op de openbare vo-school is in twee jaar bijna gehalveerd.
Tredin heeft de leidinggevenden van de school getraind in het voeren van verzuimgesprekken. Na een ziekmelding belt de leidinggevende nu zelf om te horen wat er aan de hand is. Kuper: “Wij willen vooral snel weten of de klachten met het werk te maken hebben. Als vermoeidheid arbeidsgerelateerd is, dan moet je daar als school snel iets aan doen. Het kan zijn dat iemand les geeft aan een moeilijke klas; dan kun je alle docenten die deze klas hebben bij elkaar zetten en samen een strategie laten bedenken hoe je die lastige klas het beste aanpakt.”

Contact houden
“Als je bij een ziekmelding niet doorvraagt waar de angel zit, weet je niet wat er aan de hand is en loop je het risico dat iemand weken thuis zit met een vervelend gevoel. En van thuis zitten is nog nooit iemand beter geworden.”
De arbeidsdeskundige van Tredin komt op afroep naar de school. Zij praat met zieke personeelsleden als de leidinggevende er niet uitkomt. Die gesprekken vinden plaats in de school. “Dat is heel belangrijk”, zegt Kuper, “want zo houdt een zieke collega contact met ons. De stap om weer aan het werk te gaan wordt daardoor minder groot.”
De leidinggevenden van de school zijn anders tegen ziekteverzuim aan gaan kijken. Vroeger zeiden zij tegen een zieke collega: ‘ziek maar lekker uit’ en nu vragen ze: ‘wat is er aan de hand?’ Dat blijkt een groot verschil te maken.